Bij het opzetten van de jaarlijkse vieringen in 1966 en de jaren daarna, is er steeds sprake geweest van overleg met archivaris  Jac. Klok,om alles zoveel mogelijk historisch verantwoord te laten plaats vinden.

Dat is -volgens mij-

dan ook wel geslaagd

in grote lijnen.

En natuurlijk, .........

ook toen is er een beetje “gesjoemeld”

met de historie.

Ook toen waren er Spaanse poortwachters bij de poort te zien.

Fons Löbker en

Arie Luijendijk waren

uit eigen initiatief als poortwachters bij de poort gaan staan.

Hun argument was dat

er in 1572 ook wel Spaansgezinde poort- wachters gestaan moeten hebben bij de poort, en dat er bij het rammeien een “tegenstander”

moest zijn.

Wat volledig tegen de geschiedenis indruist, is het enorme leger van Spaanse soldaten. Een waarschijnlijk onbewust uitgroeisel, dat helaas een totaal verkeerd beeld van de geschiedenis van Den Briel geeft. Het is goed voor te stellen dat deze ontwikkeling langzaamaan door de jaren heen in een soort tunnel visie ontstaan is, zonder dat men besefte dat dit niets met de historische gebeurtenis op 1 april 1572 te maken heeft. Voor de genen die het jaarlijkse 1-aprilfeest vanaf 1966 hebben opgezet, waarbij de 1-aprilvereniging haar doelstelling; “Het op historisch gezien juiste manier herdenken en naspelen van de inname en de rijke historie van Den Briel”, op verantwoorde wijze waar te kunnen maken, is dit een pijnlijke constatering. Vooral de beschrijving: carnaval en fictie raken direct het 1-april hart. Er is in het verleden altijd geprobeerd om de fictie en een vergelijking met carnaval buiten de Brielse poorten te houden.Het gaat tenslotte bij de 1-aprilviering om de Water-geuzen die onder aanvoering van Lumey Den Briel innamen voor de prins van Oranje, als “Eersteling der vrijheid” in de Lage Landen.

Ter verduidelijking; Deze kanttekeningen zijn geen verwijten aan “het Spaanse leger” de“Huurlingen van Voorne” en overige groepen. Allen weten een zeer goed middeleeuws tijdsbeeld neer te zetten en zijn een goed voorbeeld van saamhorigheid tussen enthousiaste mensen, die een goed middeleeuws feest weten op te bouwen. Ook het ophangen van de Spaanse commandant is zeer spectaculair. Niets dan waardering en respect daar voor. Het enige bezwaar is, dat het helaas niets te maken heeft met de inname van Den Briel op 1 april 1572. Historisch gezien hoort het dus op deze dag niet thuis, waardoor de fictie -boven de geschiedenis- de overhand krijgt.

Het was dus eigenlijk geen officieel onderdeel van de inname, maar het ontstond uit particulier initiatief en deed geen ernstige afbreuk aan de geschiedenis, dus is dat altijd zo gebleven. De eerste en enige keer dat er Spanjaarden in het spel geschreven waren was in 1972, in het spel “De tyrannie verdrijven”, maar het zijn er evenals bij de inname, nooit meer dan vier geweest.

Sinds mensenheugenis hebben de Briellenaren er naar gestreefd bij de vieringen en herdenkingen een historisch gezien zo juist mogelijke weergave te maken, van deze voor Den Briel en de Noordelijke Lage landen, belangrijke historische gebeurtenis op 1 april van het jaar 1572. Wie de geschiedenis-boeken er op na slaat weet, dat er op die bewuste eerste april niet één Spanjaard in Den Briel te bekennen was en dat de inname plaatsvond zonder dat er ook maar één schot of gewonde viel. Om onbegrijpelijke redenen blijkt dat bij velen niet bekend te zijn. Juist de historische feiten zijn bij de 1-aprilviering voor het 1-aprilbestuur, de organisatoren en de geboren Briellenaren die met het 1-april-gebeuren zijn opgegroeid, altijd van groot belang geweest en zoveel mogelijk gerespecteerd. De geschiedenis vormt immers het recht van ons bestaan.

door oud     Briellenaar     

Tot slot

Wat bij interviews met deelnemers ook opvalt is dat men vaak geen enkel benul heeft van de geschiedenis waar ze aan deelnemen. Je mag toch verwachten dat je daar als deelnemer van op de hoogte bent zodat je weet waar je mee bezig bent. De sterk veranderde bevolkings- samenstelling met veel “import” zal hier ongetwijfeld de oorzaak van zijn. Geboren Briellenaren groeiden er gewoon mee op. Die kregen de geschiedenis met de paplepel ingegeven op school en veel ouderen vertelden enthousiast over de 1-aprilfeesten uit het verleden. 

“Is dit allemaal zo erg dan?”, is de vraag. Een ramp is het natuurlijk niet, maar wel erg jammer dat hierdoor oude tradities verloren dreigen te gaan. Of de Spanjaarden dan maar moeten opdoeken, beantwoord ik met: Het zou beter zijn een aparte Spaanse viering op touw te zetten. Dat is zelfs historisch verantwoord, want enkele dagen na 1 april, om precies te zijn op 5 April 1572 arriveerden er 8 vendels Spaanse soldaten, die door Bossu naar Den Briel waren gestuurd. De Brielse expeditie liep echter op een mislukking uit. Door het doorhakken van een sluis door stadstimmerman Rochus Meeuwiszoon, werd het Voornse land onder water gezet. Het moreel van de Spaanse troepen daalde, zodat het afslaan van de eerste aanval al voldoende was om hen op de vlucht te drijven. Tot overmaat van ramp bemerkten zij, dat de Geuzen ondertussen hun schepen in de Bernisse in brand hadden gestoken, zodat er niets anders opzat, dan door de Hoekse Waard terug te trekken. Deze belangrijke gebeurtenis zou goed kunnen dienen als inspiratiebron voor een speciale viering vóór- of ná 1 april. Een Spaanse nederzetting, b.v. aan de voet van de St. Catharijnekerk, op de Markt voor het stadhuis de Spaanse commandant ophangen, zouden geen gek idee zijn. Misschien is het zelfs wel mogelijk om met medewerking van het Spaans verkeersbureau in Den Haag, een gigantische paella voor 2000 personen te regelen op de Markt, wat bijzonder spectaculair is. ‘s Avond een optreden van Spaanse muzikanten en een dansgroep en je hebt alles compleet. Kortom, genoeg stof om een historisch feest op touw te zetten. Briellenaren zijn immers altijd vindingrijk en inventief geweest bij het bedenken en uitvoeren van historische feesten. Een goede basis en voldoende deelnemers is al aanwezig. Wees inventief en maak van jullie sfeervolle en alom gewaardeerde optreden iets eigens.  En Den Briel heeft er dan weer een originele feestdag bij en zorgt ervoor dat het stadje niet inslaapt.

Na een onderzoekje naar de huidige 1-aprilviering, waarbij ik de indruk kreeg dat er meer Spanjaarden dan Watergeuzen te zien zijn op 1 april, blijkt mijn indruk niet ongegrond te zijn.

De deelnemers foto en een opgave van de 1-april-vereniging, maken duidelijk dat er ruwweg 60 deelnemers zijn, waarvan er zoals op de foto te zien is, zeker vijftien Spanjaard zijn.

Ook met een kijkje op brielle.startpagina.nl blijkt dat mijn opmerkingen over de historische juistheid niet zomaar uit de lucht gegrepen zijn, door wat er over de huidige 1-aprilvieringen te lezen staat:

“Het Spaanse leger”, dat bestaat uit ruim 35 Spanjaarden

met daarbij het gevolg van een man of 25, dat bestaat uit:

“De Huurlingen van Voorne”, uit Oostvoorne, opgericht op 4 april 2004, als zijnde een groepje enthousiaste 1-aprilspelers die toch iets meer wilden, nemen ook deel aan het 1-aprilgebeuren.

Volgens hun opgave voegen enkele zich bij de bemanning van het geuzenschip “De Prince Admirael”, anderen treden op als Spanjaard en weer anderen nemen deel aan de ingehuurde kanonnengroep “La Bombarde” bij de poort.

De laatste jaren hebben ook andere groepen zich aan-gesloten bij de

1-aprilfeesten.

zoals:

Ook wordt er een Spaans kampement opgebouwd,

en vind op spectaculaire wijze

de ophanging van de Spaanse commandant plaats.

nonnen, monniken, edelen, hoeren en viswijven, neemt alweer jaren deel aan de inname en de opening van het spel “Om de sleutel van de stad” op de Markt.

NAAR: Ingezonden brief

NAAR: Het gastenboek

NAAR: Site inhoud